پژوهش جدید؛ ارتباط سفتشدن بافت روده بزرگ با افزایش سرطان در جوانان
موارد سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال افزایش یافته است.
دانشمندان به نکته مهمی دست یافتهاند که نشان میدهد چرا سرطان روده بزرگ بیش از پیش جوانان را درگیر میکند. قضیه این است که التهاب مزمن بهتدریج بافت روده بزرگ را سفت میکند و شرایطی را رقم میزند که باعث رشد تومور میشود.
ارتباط سفتی بافت روده بزرگ با سرطان
پژوهشگران مرکز پزشکی جنوب غربی تگزاس و دانشگاه تگزاس در دالاس بافت روده ۳۳ بیمار را که به دلیل داشتن تومورهای سرطانی جراحی شده بودند ارزیابی کردند. از این بین، ۱۹ نفر با سرطان روده بزرگ با دوره نهفتگی متوسط دستبهگریبان بودند و ۱۴ نفر با سرطان روده بزرگ زودهنگام دستوپنجه نرم میکردند.
یافتههای آنها که در دسامبر ۲۰۲۵ در مجله علوم پیشرفته انتشار یافت، نشان داد که بافت روده بیماران مبتلا به سرطان زودهنگام به شکل قابلتوجهی سفتتر از بافت روده بیمارانی است که در سنین مرسوم به سرطان مبتلا میشوند.
نمونه بافت بیماران مبتلا به سرطان زودهنگام از وجود اسکار گسترده حکایت داشت.
پژوهشگران در این مطالعه دریافتند که بافت روده بیماران مبتلا به سرطان زودهنگام از کلاژن بیشتری برخوردار بود؛ پروتئینی که در فرایند تشکیل اسکار دخیل است. کلاژن در این نمونهها متراکمتر، بلندتر، بالغتر و صافتر بود که همگی نشانه اسکار هستند.
اسکار باعث سفتترشدن روده بزرگ میشود و بهطور مستقیم بر رفتار سلولهای سرطانی اثر میگذارد. وقتی سلولهای سرطانی روی بافت سفت روده بزرگ رشد میکنند، سریعتر تکثیر شده و بزرگتر میشوند.
علت اسکار به احتمال زیاد همان التهاب مزمن است.
افزایش نامعلوم سرطان زودهنگام روده بزرگ
نرخ مرگومیر و ابتلا به سرطان روده بزرگ طی سه دهه گذشته کاهشی بوده است، اما شمار موارد ابتلای پیش از ۵۰ سالگی- که به آن سرطان زودهنگام روده بزرگ میگویند- در سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است.
پیامدهای مربوط به پیشگیری و غربالگری
یافتهها نشان میدهند که سفتشدن بافت روده بزرگ میتواند نقش مهمی در پیشرفت بیماری داشته باشد و شاید به کشف راهکارهای جدید در حوزه پیشگیری و درمان منجر شود.
هوآنگ گفت: «درحالحاضر پروتکلی برای غربالگری سفتی بافت روده بزرگ نداریم. اما با بررسی عوامل بالینی و اجتماعی دخیل در بیماری میتوانیم جوانان در معرض خطر بالا را شناسایی کنیم. جوانان میتوانند از کولونوسکوپی زودهنگام یا روشهای نوین غربالگری و راهبردهای هدفمند سبک زندگی یا پیشگیری دارویی استفاده کنند.»
التهاب مزمن و سفتشدن بافت روده بزرگ پیشتر به سرطان پستان و پانکراس نسبت داده میشدند. از اینرو، بررسی ارتباط این عارضه با سرطان روده بزرگ منطقی است.
عواملی مانند رژیم غذایی، چاقی و مصرف آنتیبیوتیک از مدتها پیش در مظان اتهام قرار داشتهاند، زیرا به التهاب مزمن دامن میزنند. این مطالعه نشان میدهد که التهاب میتواند در سطح بافت به افزایش خطر سرطان کمک کند.
کاری که بیماران میتوانند انجام دهند
تشخیص و کنترل دقیق بیماری التهابی روده، شامل کولیت اولسراتیو و کولیت کرون برای به حداقل رساندن سطح آسیب.
رسیدگی به عوامل متغیر التهاب اعم از سیگار، چاقی یا بیماریهای متابولیکی، مصرف زیاد الکل، رژیمهای حاوی مواد غذایی کمفیبر و فوقفرآوریشده و خواب نامناسب که همگی شدت التهاب را افزایش میدهند.
توجه به علائم پایدار مانند خونریزی مقعدی، کمخونی ناموجه، اسهال مزمن، کاهش وزن ناخواسته و شکمدرد مداوم.
ارزیابی زودهنگام حائز اهمیت است، زیرا التهاب «خاموش» ممکن است مدتها ادامه پیدا کند.
عوامل خطر سنتی اعم از رژیم غذایی، چاقی، کمتحرکی، سیگار، الکل، تغییرات میکروبیوم و مواجهه محیطی همچنان مؤثر هستند